ANA SAYFA


YUMURTANIN KISIMLARI VE
EMBRİYONUN KORUNUP- BESLENMESİ
 
 


*Yumurtanın kısımları:




→Yumurta; yumurta kabuğu, koriyon zarı, amniyon zarı, vitellus kesesi
ve allantoyis kesesi olmak üzere 5 kısımdan oluşmuştur.




1. Yumurta kabuğu:

→Yumurtayı dış etkenlere karşı korur ve gaz alış-verişini sağlar.



2. Koriyon zarı:

→Embriyoyu korur ve gaz alış-verişini sağlar.



3. Amniyon zarı:

→Embriyoyu dışarıdan saran bir zardır.

→Bu zarın içinde, amniyon sıvısı bulunur.

→Bu sıvı, embriyoyu sarsıntı ve ısı değişimlerine karşı korur.

→Aynı zamanda, embriyonik zarların embriyoya yapışmasını engeller.





4. Vitellus kesesi:

→İçinde embriyonun gelişmesi için gerekli besinler bulunur.

→Bu kesenin içindeki besin miktarı, canlı sınıflarına göre
farklılık gösterir.



Hayvanların yumurtalarında bulunan vitellus miktarı:

Sürüngen > Kuş > Balık > Kurbağa > Memeli





5. Allantoyis kesesi: 

→Embriyonun oluşturduğu atık maddeleri depolar.

→Bu kese aynı zamanda, embriyonun gaz alış verişini sağlar.


Not:

→Embriyo gelişirken; koriyon, amniyon ve allantoyis kesesi
sürekli 
büyürken, vitellus kesesi ise küçülür.

Balık ve kurbağalarda; yumurta kabuğu, koriyon zarı,
amniyon zarı, amniyon sıvısı ve allantoyis kesesi bulunmaz.


→Kurbağalarda vitellus kesesi çok küçük olduğundan,
kurbağalar tam gelişmeden doğar. Bu canlılar; gelişimini
dış ortamda tamamlayıp, başkalaşım geçirir.


→Plasentalı ve keseli memelilerde yumurta kabuğu bulunmaz. 
Bu canlılardaki vitellus kesesi 
küçük olup, allantoyis kesesi
ise körelmiştir. 
Bu canlılardaki; vitellus ve allantoyis kesesi, 
plasenta oluştuktan sonra kaybolur.

 




 

*Embriyonun korunması ve beslenmesi:

→Hayvanlar, embriyolarının korunup-beslenmesine göre; ovipar, vivipar
ve ovovivipar olmak üzere 3 gruba ayrılır.






1. Ovipar hayvanlar:

→Yumurtalarını dış ortama bırakan hayvanlardır.

Bu canlıların embriyoları, yumurta içindeki besinlerle beslenerek gelişir.

→Embriyo, gelişmesini tamamladıktan sonra yumurtadan çıkar.


Balıkların büyük bir kısmı, kurbağalar, sürüngenlerin büyük bir kısmı,
kuşlar ve gagalı memeliler bu gruba girer.





2. Vivipar hayvanlar:

Bu canlıların embriyoları, anne karnında gelişir.

→Embriyo, gelişmesini bitirdikten sonra doğum olayı ile
dış ortama verilir.



Plasentalı ve keseli memeliler bu gruba girer.


→Plasentalı memelilerde, anne embriyoyu plasenta aracılığıyla
beslediğinden; yavru gelişmesini
tamamlamış bir şeklide doğar.

→Keseli memelilerde ise embriyo tam
gelişmeden doğar.
Bu canlıların büyük bir kısmında, embriyo
gelişimini 
annenin kesesi içinde tamamlar.




3. Ovovivipar hayvanlar:

→Bu canlıların embriyoları, anne karnında ve yumurta içinde gelişir.

→Bu canlılarda, dişiler yumurtayı ürettikten sonra dış ortama bırakmaz. 
Yumurta, dişinin vücudu içinde kalır.

→Embriyo, yumurta içindeki besinlerle beslenerek gelişimini tamamlar.

→Anne, sadece embriyonun korunmasını sağlar.

→Gelişme
tamamlandıktan sonra, yavru birey yumurtadan çıkar ve
daha sonra 
doğum olayı ile dış ortama verilir.


Köpek balıkları, bazı kemikli balıklar ve bazı sürüngenler bu gruba girer.






enlightenedPlasenta oluşması ve ikizler


enlightenedBaşkalaşım