ANA SAYFA


NEFRONUN YAPISI VE İDRAR OLUŞUMU




 

Nefronun yapısı:
 
 
 
 
Nefronda bulunan; malpigi cisimciği, proksimal tüp ve distal tüp
böbreğin kabuk kısmında bulunur.
 
Henle kulbu ve idrar toplama kanalları ise böbreğin
öz kısmında bulunur.
 
 
Nefrondaki glomerulus kılcalları, iki atar damar arasında bulunur.
 
Bu kılcallarda kan basıncı çok yüksek olduğundan, çift katlı
epitelden
yapılmışlardır.
 
 
Glomerulus kılcallarındaki kan basıncı, damar boyunca sabit olup; kanın
protein osmotik basıncından 
yüksektir.
 
 
Bu nedenle glomerulus kılcallarında sadece süzülme olur.
 
Geri emilim gerçekleşmez.
 



 
 
İdrar oluşumu: Nefronda idrar oluşumu; süzülme, geri emilme ve
salgılama olmak üzere 3 aşamada gerçekleşir.
 
 
 
 
1. Süzülme (filtrasyon): Malpigi cisimciğinde gerçekleşir.
 
 
 
Kan basıncının etkisiyle, glomerulus kılcallarında bulunan ve 
hücre zarından geçebilen maddeler
(su, mineraller, glikoz,
vitaminler, üre...), 
kılcal damar dışına çıkarak
bowman kapsülüne geçer.
 
Bu olaya süzülme denir.
 
Bu olay kan basıncının etkisiyle gerçekleştiğinden, ATP harcanmaz.
 
 
 
2. Geri emilme (reabsorbsiyon):
 
Bowman kapsülündeki süzüntü, nefron tüplerine geçer.
 
Süzüntü nefron tüplerinde ilerlerken, süzüntüde bulunan
yararlı maddeler; tüp hücreleri tarafından geri emilerek

kılcaldamarlara verilir.
 
 
Proksimal tüpte;
 
 
Suyun büyük bir kısmı osmozla geri emilir.
 
Glikoz, amino asit, yağ asidi ve gliserolün tamamı
aktif taşıma ile geri emilir.

 
Sodyumun büyük bir kısmı ise aktif taşıma ile geri emilir.
 

 
Henle kulbunun inen kolunda;
 
 
Suyun osmoz ile geri emilimi devam eder.
 
Sodyum ve klor difüzyonla geri emilir.
 
 
 
Henle kulbunun çıkan kolunda;
 
 
 
Su emilimi gerçekleşmez. (suya karşı geçirgen değildir)
 
Klor aktif taşıma ile geri emilir.
 
Sodyum ise difüzyonla geri emilir.
 
 
 
Distal tüpte;
 
 
Aldosteron hormonunun etkisi ile sodyum ve klor aktif taşıma
ile geri emilirken, potasyum ise dışarı atılır.

 
ADH hormonun etkisi ile su osmoz ile geri emilir.
 
 
 
İdrar toplama kanallarında;
 
 
 
Suyun osmoz ile geri emilimi devam eder.
 
Bu kısımda ürenin %50' si difüzyonla geri emilir.
 
 
Not: Kreatinin nefronun hiçbir yerinde geri emilmez.
 
 


 
 
3. Salgılama (sekresyon):
 
Distal tüpte gerçekleşir.
 
Kılcal damarlarda bulunan; NH3, NH4, antibiyotikler, H+, K+ kreatinin...
gibi zararlı atıklar,
aktif taşıma ile
 tüp kanallarına verilir.
 
Bu olaya salgılama ya da aktif boşaltım denir.
 
 
Böylece idrar toplama kanallarında kalan maddeler idrarı oluşturur.
 
 
İdrarın bileşiminde; su, mineraller, B ve C vitaminleri, üre, NH3, NH4,
kreatinin, H+, K+, bilirubin… bulunur.
 
 
Not: Sağlıklı bir insanın idrarında; kan hücreleri, kan proteinleri,
g
likoz, A, D, E ve K vitaminleri bulunmaz.
 
 
 
İdrarın izlediği yol:  Nefron -----> Havuzcuk -----> Üreter ----->
İdrar kesesi -----> Üretra


























web stats