ANA SAYFA


SOY AĞAÇLARI
 
 
  
Soy ağacı:
 
→Bireylerin atalarını, şekil ya da sembollerle gösteren tabloya soy ağacı denir.
 
 
 
 
 
Örnek 1: Aşağıdaki soy ağacında, mavi göz renkli birey taralı
 
olarak verilmiştir.
 
 
             
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin genotipi
 kesin olarak belirlenemez?

 (Kahverengi göz: baskın, mavi göz: çekinik)
 
 
 
Çözümü:
 
Taralı olarak verilen kız çocuğu, mavi gözlü olduğundan;
 
aa genotipine sahiptir.
 
→Geri kalan bireyler ise kahverengi gözlü olduklarından;
 genine sahiptirler.
 
 
 
→Kız çocuk; bu genlerden birini anneden, diğerini ise
babadan aldığından; anne ve babanın genotipi: 
Aa’ dır.
 
ve 4 nolu bireylerin genotipi kesin olarak belirlenemez.
 
→Bunların genotipi: AA ya da Aa olabilir.
 
 
 
 
Örnek 2: Aşağıdaki soy ağacında, kısa boylu bireyler
 
taralı olarak verilmiştir.
 
 
 
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin 
genotipi kesin olarak belirlenemez?
 
 (Uzun boy: baskın, kısa boy: çekinik)
 
 
Çözümü:
 
Taralı olarak verilen bireyler, kısa boylu olduklarından;
 
aa genotipine sahiptir.
 
→Geri kalan bireyler ise uzun boylu olduklarından;
 
genine sahiptirler.
 
 
 
 
 
Kısa boylu bireyler, sahip oldukları iki çekinik genden (aa)
 
bir tanesini yavrularına aktarırlar.
 
→Bu nedenle; 2, 3, 4, 5 ve 6 nolu bireyler: Aa genotiplidir.
 
1 nolu bireyin genotipi, kesin olarak belirlenemez.
 
→Bu bireyin genotipi: AA ya da Aa olabilir.
 
 
 
Örnek 3: Aşağıdaki soy ağacında, renk körü olan
bireyler 
taralı olarak verilmiştir.
 
 
 
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin
 
genotipi kesin olarak belirlenemez?
 
(Renk körlüğü geni, X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınır)
 
 
Çözümü:
 
Taralı olarak verilen erkek bireyler, XrY genotipine sahiptir.
 
→Geri kalan bireyler ise sağlıklı olduklarından Xgenine sahiptirler.
 
 
 
 
→Baba X kromozomunu kız çocuğuna, kromozomunu
ise erkek çocuğuna aktarır.
 
→Başka bir değişle; erkek çocuk X kromozomunu annesinden,
 Y kromozomunu ise babasından alır.
 
 
→Bu bilgiler dikkate alındığında, 5 nolu bireyin genotipi
kesin olarak belirlenemez.
 
Bu bireyin genotipi; XR XR   ya da XR Xr olabilir.
 
 
Örnek 4: Aşağıdaki soy ağacında hemofili olan bireyler
 
taralı  olarak verilmiştir.
 
 
 
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin
 
fenotipi yanlış olarak verilmiştir?
 
(Hemofili geni, X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınır)
 
 
 
Çözümü:
 
Taralı olarak verilen erkek bireyler: XhY, kız bireyler
ise: Xh
Xh  genotipine sahiptirler.
 
→Geri kalan bireyler ise sağlıklı olduklarından Xgenine sahiptirler.
 
 
 
 
 
→Baba X kromozomunu kız çocuğuna, kromozomunu ise
 
erkek çocuğuna aktarır.
 
→Başka bir değişle; erkek çocuk X kromozomunu annesinden
 
ve Y kromozomunu ise babasından alır.
 
 
→Bu bilgiler dikkate alındığında, 3 nolu bireyin fenotipi yanlış
 
olarak verilmiştir.
 
→Bu birey hemofili hastası olduğundan; bu bireyin fenotipi
soy ağacında taralı olarak verilmesi gerekirdi.
 
 
 
 
 
Örnek 5: Aşağıdaki soy ağacında, fenotipinde bir özelliği
 gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir.
 
 
Buna göre; soy ağacında taralı olarak verilen özellik
aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri
 olabilir?
 
 
 
a) Vücut kromozomlarında (otozomal) baskın olarak
taşınan bir karakter.
 
b) Vücut kromozomlarında çekinik olarak
taşınan bir karakter.
 
c ) X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınan bir karakter.
 
 
 
Çözümü:
 
 
a)
 
→Vücut kromozomlarında, baskın olarak taşınan bir karakter olamaz.
 
 
 
 
→Çünkü bu karakter baskın olsaydı; anne ve babanın
fenotipinin
 çekinik olması gerekirdi.
 
Çekinik fenotipli bir anne ve babanın, baskın fenotipe
sahip olan bir çocukları olamaz.
 
 
 
b)
 
→Vücut kromozomlarında taşınan çekinik bir karakter olabilir.
 
 
 
→Böyle bir durumda, anne ve baba heterozigot baskın karakterli olur.
 
 
 
c)
 
X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir karakter olamaz.
 
 
 
 
→Kız çocukta bu karakter görülseydi, babasında da aynı
karakterin görülmesi gerekirdi.
 
→Çünkü kız çocuğu, X kromozomlarından bir tanesini babasından alır.
 
 
 
 

















web stats