ANA SAYFA


 MENDEL YASALARI

  


Kalıtımın babası olarak kabul edilen Mendel, bezelye bitkisi üzerinde
çalışarak; kalıtım biliminin temelini atmıştır.
 
 
Mendel yasaları:
 
→Mendel' in; ayrılma, bağımsız dağılım, birleşme ve benzerlik yasası
olmak üzere 5 temel yasası vardır.
 

 
 
 
1. Ayrılma yasası:
 
Bir bireyde üreme hücreleri (gametler) oluşurken; allel genler
ayrılarak
 farklı hücrelere gider.
 
 

 
2. Bağımsız dağılım yasası:
 
Allel genlerin ayrılması birbirinden bağımsız bir şekilde gerçekleşir.
 
 
 
Not:
 
Mendel' in bu yasası, sadece farklı kromozomlar üzerinde
bulunan genler için geçerlidir.
 
Aynı kromozom üzerinde bulunan genlerde (bağlı genler),
üreme hücreleri oluşurken krossing-over
gerçekleşmezse
bu yasa geçersiz olur.
 
 
 
3. Birleşme yasası:
 
Döllenme olayı ile allel genler tekrar bir araya gelir.
 


 
 
 
4. Gizli kalma yasası:
 
Anne ve babanın fenotipinde görülmeyen bir karakter,
yavru bireylerde ortaya çıkabilir.
 
Çünkü anne ve babada gizli kalan çekinik genler bulunabilir.
 
 
Örnek: Heterozigot sarı renkli iki bezelye çaprazlandığında,
yeşil renkli bir bezelyenin olma ihtimali %25' tir.
[Sarı tohum: baskın (A), Yeşil tohum: çekinik (a)]
 
 

 
5. Benzerlik yasası (izotipi):
 
Farklı fenotiplere sahip iki saf döl çaprazlandığında; oluşan
tüm yavru bireylerinin fenotip
ve genotipleri 
aynı olur.
 
 
Örnek: Homozigot sarı renkli bir bezelye ile homozigot yeşil renkli
bir bezelye çaprazlandığında; oluşan tüm 
bezelyeler
heterozigot sarı renkli our.

 
Not:
 
Mendel’in çalışma yapmadığı konular:
 
 
 

 

Mendel’ in bezelye bitkisi seçmesinin nedenleri:
 
→Yetiştirilmesinin kolay olması
 
→Maliyetin düşük olması
 
→Bir yılda, birden fazla sayıda döl verebilmesi
 
→Bir organ ya da yapı ile ilgili, birden fazla karakter taşıması
 
Örnek: Bezelye tohumları; hem sarı ya da yeşil renkli, hem de
 düzgün ya da buruşuk şekilli olabilmektedir.
 
 
Bezelye bitkisinin taç yaprakları, dişi ve erkek organları tamamen
kapattığından; dışarıdan polen geçişine 
izin vermez.
Bezelye bitkisi sadece kendi kendini döller. Böylece karakterlerin
dölden-döle aktarılması, 
sağlıklı bir şekilde incelenebilir.
 
 
 
 






















web stats