ANA SAYFA


OSMOTİK BASINÇ-TURGOR BASINCI-
ÇÖZELTİ ÇEŞİTLERİ
 
 

 
                 
Osmotik basınç: Suda çözünmüş olan maddelerin, oluşturmuş
oldukları emme basıncına osmotik basınç denir.

Osmotik basınç yoğunlukla doğru orantılıdır.
 
 
 
 
Turgor basıncı: Suyun, hücre çeperine yaptığı itme basıncına
turgor basıncı denir.

 
Turgor basıncı yoğunlukla ters orantılıdır.
 
Bu basınç, otsu bitkilerin dik durmasını sağlar.
 
 
→Bir hücrenin su alarak şişmesine turgor adı verilir.


Not:
 
Osmotik basınç ile turgor basıncı birbirleriyle ters orantılıdır.



 
 
 
 
Emme kuvveti:
 
Bir hücreye su girişini sağlayan net kuvvete emme kuvveti denir.
 
→Hücrenin sahip olduğu osmotik basınç, hücreye su alınması
yönünde etki yapar.

→Hücrenin sahip olduğu turgor basıncı ise hücreye su girişine
karşı koymaya yönünde etki yapar.



Bu nedenle bir hücrenin emme kuvveti; osmotik basınç ile
turgor basıncı arasındaki fark alınarak hesaplanır.
 

Emme kuvveti = Osmotik basınç – Turgor basıncı
 
 
Emme Kuvveti  > 0 ise hücre su alır.
 
Emme kuvveti < 0 ise hücre su kaybeder.
 
Emme kuvveti = 0 ise hücrede su giriş-çıkışı olmaz.
(osmotik denge hali)






Çözelti çeşitleri:

→Bir hücrenin içinde bulunduğu çözelti; hipotonik, izotonik ya da
hipertonik olmak üzere 3 farklı şekilde olabilir.




Hipotonik çözelti: 
İçinde bulunan hücreye göre, yoğunluğu az
olan
 çözeltidir.



 

 
Bir hücreyi, hipotonik bir çözeltiye koyarsak; 
 
 
→Bitki hücresi, su alır ve turgor durumuna geçer.
 
→Hayvan hücresi, çözelti yoğunluğunun çok az olması durumunda;
 aşırı miktarda su alarak patlar.


→Bu olaya hemoliz denir.


Hayvan hücresi saf su içine konulduğunda da hemoliz geçirir.


→Kontraktil kofula sahip olan bir hücre (öglena, paramesyum...),
hipotonik bir çözelti içine konulduğunda ise yaşamaya devam eder.


→Çünkü, kontraktil koful hücre içine giren fazla suyu enerji
harcayarak hücre dışına atar.
 
 

 
 
İzotonik çözelti:
 
→İçinde bulunan hücreyle aynı yoğunluğa (eş yoğun) sahip olan çözeltidir.


 

Bir hücreyi izotonik bir çözeltiye koyarsak, durumunda herhangi
bir değişiklik olmaz.


→Buna osmotik denge hali denir.



 

Hipertonik çözelti:
 
→İçinde bulunan hücreye göre, yoğunluğu çok olan çözeltidir.




Bir hücreyi hipertonik çözeltiye koyarsak, hücre su kaybederek büzülür.

Bu olaya plazmoliz denir.






Plazmoliz olan bir hücreyi, hipotonik (az yoğun) bir çözeltinin içine
koyarsak; hücre su alarak eski haline geri döner.


Bu olaya deplazmoliz denir.


 
 



 
 

 
 


 























web stats