ANA SAYFA


ORGANELLER
 
 
→Hücredeki temel biyokimyasal olaylar, organellerde gerçekleşir.

Organeller; ribozom, sentrozom, ER, golgi, lizozom, koful,
peroksizom, mitokondri ve plastidler olmak üzere 9 gruba ayrılır.
 
 
 
Ribozom:
 
Protein ve rRNA’dan yapılmıştır.
 
Olgun memeli alyuvarları hariç, bütün canlı hücrelerde bulunur.
 
Çekirdekçikte üretilir.
 
Ribozom; büyük ve küçük alt birim olmak üzere iki parçadan oluşur.
 
 
 
Görevi:
 
Protein sentezler.
(enzim, hormon, antikor, hemoglobin, fibrinojen, kas...)
 
      n (Amino asit) ------------> Protein + (n-1) H2O
 
 
Not: Protein sentezi gerçekleşirken hücrenin pH' ı yükselir,
 osmotik basıncı ise düşer.
 

 
Sentrozom:
 
Protein, DNA ve RNA' dan yapılmıştır.
 
Hayvan hücresinde, çiçeksiz bitkilerde, mantarlarda
ve bazı protista üyelerinde bulunur.

 
Çiçekli bitkilerde, yumurta hücresinde ve olgun memeli
alyuvarlarında bulunmaz.
 
Her hücrede sadece bir tane sentrozom bulunur.
 
Hücre bölünmesinden önce sentrozom kendini eşler
ve iki tane sentrozom oluşur.
 
Sentrozomun yapısında, biri yatay ve biri dikey olmak
üzere iki sentriol vardır.

 
Her bir sentriolde, 27 tane mikrotübül bulunur.
 
 
 
Görevi: 
 
Hücre bölünmesi sırasında iğ ipliklerini oluşturarak,
kromozomların zıt kutuplara çekilmesini sağlar.

 
Hücre zarı ile birlikte sil ve kamçı oluşumunda görev alır.
 
 
 
Endoplazmik retikulum:
 
Hücre zarından çekirdeğe kadar uzanan, zarlardan oluşmuş
kanallar sistemidir.
 
 
Görevi:
 
Hücre içinde madde taşınmasını sağlar.
 
Hücreye desteklik sağlar.
 
Hücre içinde gerçekleşen asidik ve bazik tepkimeler arasında,
yalıtımın gerçekleşmesini sağlar.


Endoplazmik retikulum; granüllü ve granülsüz endoplazmik retikulum
olmak üzere ikiye ayrılır.
 
 
 
a. Granüllü endozplazmik retikulum:
 
→Dış yüzeyinde ribozomlar bulunur.
 
 
 
Görevi:
 
Lizozom oluşumunda görev alır.
 
→Üzerindeki ribozomlar, hücre zarında bulunan ve 
hücre dışına gönderilecek olan proteinleri sentezler.

 
Hücre zarının sentezinde ve onarılmasında görev alır.
 
 
 
b. Granülsüz endozplazmik retikulum:
 
→Üzerinde ribozom bulunmaz.
 
 
 
Görevi:
 
Yağ ve steroid hormon sentezler.
 
→Kas hücrelerinde kalsiyum depolanması ve
salgılanmasından sorumludur.

 
Zehirli maddelerin ve ilaçların zehir etkisini azaltır.
(detoksifikasyon)
 

 
Golgi aygıtı (aparatı):
 

Birbirine paralel olarak uzanmış yassı zarlardan oluşur.
 
Olgun memeli alyuvarı ve sperm hücresi hariç tüm
ökaryot hücrelerde bulunur.
 
 
 
 
Görevi:
 
Salgı maddelerinin paketlenmesini ve salgılanmasını sağlar.
 
Selüloz, yağ ve steroid hormon sentezler.
 
→Bitkilerin hücre çeperini sentezler.
 
→Bitkilerde hücre bölünmesi sırasında ara lamel oluşumunu sağlar.
 
→Protein ve yağlara diğer bileşiklerin bağlanmasını sağlar.
(glikoprotein, glikolipid, fosfolipid, lipoprotein…)

 
Hücre zarının sentezinde ve onarılmasında görev alır.
 
→Spermin akrozomunun olgunlaşmasını sağlar.
 
→Sindirim enzimlerini paketleyerek lizozomları oluşturur.
 
Besin depolar.
 
 
 
Lizozom:
 

İçinde hücre içi sindirim enzimleri bulunur.
 
Gelişmiş yapılı bitkilerde ve olgun memeli alyuvarında bulunmaz.
 
 
Görevi:
 
Hücre içi sindirim yapar.
 
→Mikropları yok eder.
 
→Yaşlı hücre ve organelleri parçalar.

→Kertenkelenin tehlike anında kuyruğunu bırakmasını sağlar.
 
Başkalaşımda görev alır.
 
→Embriyonik gelişim sırasında organların şekillenmesinde
görev alır. (organogenez)

 
→Dişi üreme döngüsünün gerçekleşmesinde görev alır.
(menstruasyon döngüsü)
 
 
Not: Lizozom zarı patlarsa hücre kendi kendini sindirir.
(otoliz olayı)
 

 
Lizozom oluşumunda organellerin görev sıralaması:
 
 
Ribozom ---> Endoplazmik retikulum ---> Golgi aygıtı
 




 
Salgı kofulu üretimi ve salgılanmasında organellerin
görev sıralaması:



 
 
Ribozom ---> Endoplazmik retikulum ---> Golgi aygıtı --->
Salgı kofulu ---> Hücre zarı


 
 
 
 

 






















web stats