Ana Sayfa





biyodoc.com
 
HÜCRE
 
 
 
*Hücre:
 
→Canlıların, canlılık özelliği gösteren en küçük yapı birimine hücre denir.
 
Hücre; prokaryot ve ökaryot hücre olmak üzere ikiye ayrılır.
 

 
 
 
**Prokaryot Hücre:
 
 
 
 
Çekirdek ve zarlı organeller taşımaz.
 
Organelerden sadece ribozom bulunur.
 
DNA sitolazmada dağınık halde bulunur.
 
→Hücre çeperi taşır.
 
Prokaryot hücre; bakterilerde ve arkelerde bulunur.
 
 
 
 
**Ökaryot Hücre:
 
 
 
Yapısında çekirdek ve zarlı organeller bulunur.
 
→Ökaryot hücre; bitki, hayvan, mantar ve protista alemindeki canlılarda bulunur.
 
 
 
 
*Hücrenin yapısı:
 
Hücre; hücre zarı, sitoplazma ve organeller ve çekirdek olmak üzere 3 kısımda incelenir.
 

 
 
**Hücre Zarı: 
 
Hücreyi dıştan saran; canlı, esnek, seçici-geçirgen ve saydam bir zardır.
 
Bileşimide, yaklaşık olarak: %60 protein, %35 yağ ve  %5  karbonhidrat içerir.
 
 
Günümüze kadar; birim zar ve akıcı mozaik zar modeli olmak üzere 2 farklı zar modeli ileri sürülmüştür.
 
 
 
Birim zar modeli:
 
 
 
 
Bu zar modeline göre; hücre zarı, çift katlı yağ tabakası ve bunun üzerinde bulunan protein tabakasından oluşmuştur.
 
Birim zar modeli; hücre zarının gerçekleştirdiği görevleri, tam olarak açıklayamadığından kabul edilmemiştir.
 


 
Akıcı-mozaik zar modeli:
 
 
 
 
→Günümüzde kabul edilen zar modelidir.
 
Bu modele göre hücre zarı; protein, yağ ve karbohidrat moleküllerinden yapılmıştır.
 
Hücre zarında çift katlı yağ tabakası (fosfolipid) bulunur.
 
Protein molekülleri, yağ tabakası arasında düzensiz bir şekilde (mozaik) yerleşmiştir.

Karbohidrat molekülleri, yer yer yağ moleküllerine bağlanarak glikolipidleri; protein moleküllerine bağlanarak ise
    glikoproteinleri oluşturur.
 
Glikoprotein ve glikolipidlerin oluşturduğu bu tabakaya glikokaliks tabakası adı verilir.
 
→Bu moleküller hücrede reseptör olarak görev yapar. (hücreye özgünlük kazandırır)
 
Glikokaliks tabakası, hücrenin yabancı maddeleri tanımasını ve hormonlara cevap vermesini sağlar.
  
 
Hücre zarında por adı verilen delikler bulunur.

Porlar hücreye seçici-geçirgenlik kazandırır.
 
Küçük maddeler porlardan geçerken, büyük maddeler geçemez.
 
 
 
 
Hücre zarının görevleri:
 
→Hücreyi korur.
 
Hücreye şekil verir.
 
→Hücreye özgünlük kazandırır.
 
Madde giriş-çıkışını kontrol eder.
 
→Sil, kamçı, yalancı ayak ve mikrovillusu oluşturur.
 
 
 
 
 
 
Hücre çeperi (duvarı):
 
 
→Cansızdır.
 
Seçici-geçirgen değildir. (tam geçirgendir)
 
Üzerinde, hücre zarı porlarından daha geniş olan geçitler bulunur.
 
→Prokaryot canlılarda, bitkilerde, mantarlarda ve bazı protista üyelerinde bulunur.
 
 
Hücre çeperi;
 
                  →Bitkilerde selülozdan;
 
                  →Mantarlarda kitinden;
 
                  →Prokaryot canlılarda ise protein, yağ ve glikozdan yapılmıştır. (peptidoglikan)
 
 
 
 
**Sitoplazma ve organeller:
 
 
Sitoplazma:
 
Hücre zarı ile çekirdek arasını dolduran, yarı akışkan saydam bir maddedir.
 
Bileşiminde; su, glikoz, aminoasit, yağ asidi, gliserol, vitaminler, RNA, ATP, mineraller, enzimler, O2, CO2, NH3…
   ve hücrenin sitoiskelet elemanları bulunur.
 
 
 
 
***Hücrenin iskelet elemanları:
 
 
→Hücrenin sitoiskelet elemanları; mikrofilamentler, mikrotübüller ve ara filamentler olmak üzere 3 gruba ayrılır.
 
 
 
 
Mikrofilamentler:
 
Üst üste sarılı iki adet aktin proteinlerinden oluşur.
 
Hücre şeklinin korunmasını sağlar.
 
→Kasların kasılmasında görev alır.
 
→Hücrenin boğumlanarak bölünmesini sağlar.
 
→Hücrenin yalancı ayak oluşturarak, hareket etmesini sağlar.
 
 
 
Mikrotübüller:
 
Tübulin proteinlerinin oluşturduğu, içi boş borucuklardan oluşur.
 
→Hücre şeklinin korunmasını sağlar.
 
Bitkilerin hücre duvarında bulunan, selüloz liflerinin düzenlenmesinde görev alır.
 
→Hücre bölünmesi sırasında, iğ ipliklerini oluşturarak; kromozomların ve kromotidlerin ayrılmasını sağlar.
 
Sil ve kamçıyı oluşturarak, hücrenin hareketini sağlar.
 
→Organellerin hareketini sağlar.
 
 
 
 
Ara filamentler:
 
Keratin yapılı, lifli proteinlerdir.
 
→Hücre şeklinin korunmasını sağlar.
 
Hücreye sağlamlık kazandırır.
 
→Hücredeki organellerin ve çekirdeğin sabitlenmesini sağlar.
 
 
 
Sitoplazmanın görevleri:
 
→Organellere yataklık yapar.
 
→Organellerin ihtiyaç duydukları maddeleri bulundurur.
 
→Hücredeki biyokimyasal reaksiyonların oluşması için zemin oluşturur.
 
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
###########################################################################################





















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats