Ana Sayfa





biyodoc.com
 

 HÜCRE BÖLÜNMESİ

 
 
 
 
*Hücre bölünmesi:
 
Hücre bölünmesi; mitoz ve mayoz bölünme olmak üzere ikiye ayrılır.

 
 
 
 
 **Mitoz bölünme:
 
→Bir hücreden iki hücre oluşur.
Kromozom sayısı değişmez.
Çeşitlilik olmaz.
 n, 2n, 3n… kromozomlu hücreler mitoz bölünme geçirebilir.
 
 
 
Mitozun amacı:
 
Tek hücreli canlılarda, üremeyi sağlar.
→Çok hücreli canlılarda; büyüme, gelişme ve rejenerasyonu (yenilenme) sağlar.
Bazı çok hücreli canlılarda, üremeyi sağlar. (deniz yıldızı, planarya, hidra ...)
Erkek arılarda ve çiçeksiz bitkilerde üreme hücreleri  mitozla oluşur.
 
 
 
 
Mitoz bölünme; interfaz, profaz, metafaz, anafaz ve telofaz olmak üzere, 5 evrede gerçekleşir.
  
 
 
 
***İnterfaz evresi:
 
 
→Bölünmeye hazırlık evresidir.
Bu evrede hücre büyür.
Sitoplazma ve organel miktarı iki katına çıkar.
DNA kendini eşler.
 


 
***Profaz evresi:
 
 
Çekirdek bölünmesinin ilk evresidir.
Kromotin iplik, kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturur.
Her bir kromozomda, iki kromatid bulunur.
 
 
 
 
→Çekirdek zarı ve çekirdekçik kaybolur.
→Sentrozomlar iğ ipliklerini oluşturmaya başlar ve hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilir.
Profaz sonunda çekirdek zarı, tamamen kaybolur ve iğ iplikleri kromozomların kinetokorlarına bağlanır.
 

Not:
 
Bitkilerde sentrozom bulunmadığından, iğ iplikleri sitoplamadaki proteinler tarafından oluşturulur.
 
 
 
***Metafaz evresi:
 
 
→Kromozomlar hücrenin hücrenin ortasında yan yana dizilirler.
Sentrozomlar zıt kutuplarda bulunur.
 
 
 
***Anafaz evresi:
 
 
→Sentrozomlar iğ iplikleri ile kardeş kromatidleri,  çekerek birbirinden ayırır.
 
→Anafaz evresi sonunda, kardeş kromatidler zıt kutuplarda toplanır.
 
 
Not:
 
Mitoz bölünmede kardeş kromatidler ayrıldığından, kromozom sayısı değişmez.
 
 

***Telofaz evresi:
 
 
→Kromatidler çözülerek tekrar kromotin iplik haline geri döner.
Kromatin iplik çevresinde çekirdek zarı oluşur.
→Çekirdek içinde çekirdekçik oluşur.
İğ iplikleri kaybolur.
Telofaz evresinin sonunda bir hücrede, iki çekirdek bulunur.
 
Böylece çekirdek bölünmesi tamamlanmış olur.
 
 
 
 
  
Sitoplazma bölünmesi (sitokinez):
 
→Çekirdek bölünmesinden hemen sonra sitoplazma bölünmesi başlar.
 
→Hayvanlarda, sitoplazma boğumlanarak bölünür.
Bitkilerde ise hücre çeperi bulunduğundan; sitoplazma boğumlanarak bölünemez.
→Bu nedenle bitkilerde golgi organeli tarafındanara lamel (orta lamel) oluşturularak hücre bölünür.

 
 
 
 
 
→Böylece, mitoz bölünme sonunda; bir hücreden aynı genetik şifreye sahip iki hücre oluşur.
 
 
 
 
Örnek: Bir hücre 5 mitoz bölünme geçiriyor. Bölünme sonunda ortamda kaç hücre bulunur?
 
 
Çözümü:
 
                        25 = 32 hücre
 
                                                         bulunur.
 
 
Not:
 
Sinir hücreleri, sentrozomlarını kaybettiğinden dolayı bölünemez.
 
Olgun memeli alyuvarları, çekirdek ve organellerini kaybettiğinden dolayı bölünemez.
 
Çizgili kas hücreleri, aşırı farklılaştıklarından dolayı bölünemez.
 
→Gözdeki retina hücreleri bölünemez.
 
→Bitkilerin değişmez doku hücreleri bölünemez.
 
 
 


Mitoz bölünmede kromozom sayısının ve DNA miktarının evrelere göre değişimi:
 

 
 
 
 
 




 
 



###########################################################################################

 






















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats