Ana Sayfa





biyodoc.com
 
İNSANDA İÇ SALGI BEZLERİ 
 
 
***Hipofiz bezi:
 
Beyinde bulunur.
Hipotalamus kontrolünde hormon salgılar.
 
 
Hipofiz bezi; ön, ara ve arka lop olmak üzere üç loptan oluşmuştur.
 
 
Hipofizin ön ve ara lobundan salgılanan hormonlar, hipofiz bezi tarafından üretilir.
 
Hipofizin arka lobundan salgılanan hormonlar ise hipotalamus tarafından üretilir.
Hipofiz bezi bu hormonları depolar ve salgılar.
 
 
 
STH (somatotropin hormonu):
 
Büyüme hormonudur.
→Bu hormon bütün vücut hücrelerini uyarır.
 
Fazla salgılanırsa devlik oluşur. (gigantizm)
 
Az salgılanırsa cücelik oluşur. (nanizm)
 
→Gelişme çağından sonra fazla salgılanırsa; akromegali hastalığı oluşur.
 
 
 
TSH (tirotropin hormonu):
 
→Bu hormon, tiroit bezini hormon salgılaması için uyarır.
 
 
 
FSH (folikül uyarıcı hormon):
 
→Bu hormon, eşeysel bezleri (yumurtalık ve testis) uyarır.
→Bu hormon etkisi ile ergenlik çağı başlar ve eşeysel bezler üreme hücrelerini üretmeye başlar.
 
 
 
LH (luteinleştirici hormon):
 
→Bu hormon eşeysel bezleri uyarır.
 
→Dişilerde LH hormonu etkisi ile yumurta hücresi yumurta kanalına verilir. (ovulasyon)
→Aynı zamanda; progesteron ve östrojen hormonları salgılayan korpus luteum yapısı oluşur.
 
 
Erkeklerde ise LH hormonu etkisi ile testislerde bulunan leydig hücreleri, testosteron hormonu salgılamaya başlar.
 
 
 
 
 
LTH (luteotropik hormon, prolaktin):
 
→Bu hormon sadece dişilerde salgılanır.
 
→LTH hormonu etkisi ile annelik iç güdüsü oluşur.
Süt bezleri gelişir.
→Korpus luteum yapısı korunur.
 
Bu hormon aynı zamanda doğumdan sonra sütün salgılanmasında görev alır.
 
 
Not:
 
→FSH, LH ve LTH hormonlarına GTH (gonadotropin hormonları) da denir.
 
 
 
ACTH (adenokortikotropik hormon):
 
→Böbrek üstü bezinin kabuk kısmını (adrenal korteks) uyararak, hormon salgılamasını sağlar.
 
 
 
MSH (melanosit uyarıcı hormon):
 
→Bu hormon deriyi uyararak; derinin deriye renk veren, melanin pigmenti üretmesini sağlar.
 
 
 
ADH (antidiüretik hormon, vazopressin):
 
→Bu hormon böbrek nefronlarına etki eder ve suyun geri emilerek kana verilmesini sağlar.
 
→ADH hormonu az salgılanırsa; şekersiz şeker hastalığı oluşur. (diabetes insibidüs)
→Bu hastalar bol miktarda idrar atar ama idrarlarında glikoz bulunmaz.
 
 
 
Oksitosin hormonu:
 
→Bu hormon sadece dişilerde salgılanır.
 
→Oksitosin etkisi ile döl yatağında bulunan düz kaslar kasılır ve doğum sancısı başlar.
→Bu hormon aynı zamanda, doğumdan sonra sütün salgılamasını sağlar.
 
 
 
 
***Epifiz bezi:
 
Beyinde bulunur.
Melatonin hormonu salgılar.
 
 
Melatonin hormonu:
 
→Melatonin hormonu biyoritimleri (biyolojik saat) düzenler.
→Bu hormon aynı zamanda ergenlik çağının erken başlamasını engeller.
 
 
 
***Tiroit bezi:
 
→Gırtlağın altında bulunur.
İki loptan oluşmuştur.
→Tiroid bezi tiroksin ve kalsitonin hormonları salgılar.
 
 
 
Tiroksin hormonu:
 
Tüm dokulara etki eder.
→Metabolizma hızını ve oksijen kullanımını arttırır.
Soluk alış verişini ve kalp atışlarını hızlandırır.
→Kan basıncını yükseltir.
 
→Tiroksin hormonun yapısında, iyot bulunur.
→İyot eksikliğinde, yeteri kadar tiroksin üretilemez.
→Bu nedenle hipofiz bezi, aşırı miktarda TSH salgılayarak tiroit bezini uyarır.
 
→Bunun sonucunda, tiroit bezi aşırı derecede büyür.
Bu hastalığa guatr hastalığı denir. (basit guatr)
 
→Tiroksin hormonu çocuklarda az salgılanırsa, kretenizm hastalığı oluşur. (ahmaklılık)
→Bu hastalarda, zeka geriliği ve kısa boyluluk görülür.
 
→Tiroksin hormonu yetişkinlerde az salgılanırsa, miksodem hastalığı oluşur.
→Bu hastalarda, halsizlik, düşünme güçlüğü, vücutta şişkinlikler, şişmanlama ve saç dökülmesi görülür.
 
→Tiroksin hormonu normalden fazla salgılanırsa iç guatr hastalığı oluşur. (ekzoftalmik, zehirli guatr)
→Bu hastalarda; kalp atışları ve kan basıncı aşırı artar, soluk alış verişi hızlanır, aşırı zayıflama görülür, terleme artar ve
    göz küreleri dışarı doğru büyür.
 
Oluşan bu hastalığa, basedow hastalığı da denir.
 
 
 
Kalsitonin hormonu:
 
→Kandaki kalsiyum oranı, normalin üzerine çıktığında kalsitonin hormonu salgılanmaya başlar.
 
→Bu hormon etkisi ile kandaki fazla kalsiyum, kemiklerde depolanmaya başlar.
→Böbreklerden kalsiyum emilimi azalır.
 
→Böylece kandaki kalsiyum oranı düşer ve normale döner.
 
→Kalsitonin hormonun az salgılanırsa, kemikler yeterince gelişemez.
→Kalsitonin hormonu normalden fazla salgılanırsa, kemikler aşırı sertleşir ve kırılganlıkları artar.
 
 
 
 
***Paratiroit bezi:
 
→Tiroit bezinin arka yüzeyinde bulunan, 4 küçük bezden oluşmuştur.
→Paratiroid bezi parathormon salgılar.
 
 
 
 Parathormon (paratirin):
 
→Kandaki kalsiyum oranı, normalin altına düştüğünde parathormon salgılanmaya başlar.
 
→Bu hormon etkisi ile kemiklerde bulunan kalsiyum, kana geçmeye başlar.
→Bağırsak ve böbreklerden kalsiyum emilimi hızlanır.
 
→Böylece kandaki kalsiyum oranı yükselir ve normale döner.
 
→Parathormon az salgılanırsa, tetani hastalığı oluşur.
→Bu hastalarda, kaslarda titremeler ve kamplar oluşur.
 
→Parathormon normalden fazla salgılanırsa, kemikler zayıflar ve kırılganlıkları artar. 
Böbrek taşları da oluşabilir.
 
 
Örnek:
 
 
 
I. Zaman aralığında kalsitonin hormonu salgılanmaya başlar.
II. Zaman aralığında kalsitonin hormonu etkisini gösterir ve kandaki kalsiyum kemiklerde depolanır.
 
III. Zaman aralığında parathormon salgılanmaya başlar.
IV. Zaman aralığında parathormon etkisini gösterir ve kemiklerdeki kalsiyum kana geçmeye başlar.
 
 
 
 
***Timus bezi:
 
→Göğüs kafesinin altında, soluk borusunun alt kısmına yakın yerde bulunur.
→Timus bezi timuzin homunu salgılar.
 
 
Timuzin hormonu:
 
→Bu hormon lenf sisteminin çalışmasını düzenler.
 
 
 
 
***Pankreas:
 
→Midenin altında bulunan karma bir bezdir.
→Pankreasta bulunan langerhans adacıkları, insülin ve glukagon hormonları salgılar.
 
 
 
 İnsülin hormonu:
 
→Kan şekeri normalin üzerine çıktığında salgılanmaya başlar.
→Bu hormon kanda bulunan fazla glikozun, karaciğer ve kaslarda glikojen şeklinde depolanmasını sağlar.
→Doku hücrelerinin, glikoza karşı geçirgenliklerini arttırır. (beyin hücreleri hariç)
 
→Böylece kan şekerini düşürür ve normale dönmesini sağlar.
 
→İnsülin hormonu az salgılanırsa, şeker hastalığı oluşur. (diabetes mellitus)
→Bu hastalar bol miktarda idrar atar ve idrarlarında glikoz bulunur.
 
 
 
Glukagon hormonu:
 
→Kan şekeri, normalin altına düştüğünde salgılanmaya başlar.
→Bu hormon karaciğerde bulunan glikojenin, glikoza dönüşerek kana geçmesini sağlar.
 
→Böylece kan şekerini yükseltir ve normale dönmesini sağlar.
 
 
Örnek:
 
 
 
I. Zaman aralığında insülin hormonu salgılanmaya başlar.
II. Zaman aralığında; insülin hormonu etkisini gösterir ve kan şekeri düşer.
 
III. Zaman aralığında; glukagon hormonu salgılanmaya başlar.
IV. Zaman aralığında; glukagon hormonu etkisini gösterir ve kan şekeri yükselir.
 
 
Not:
 
→Kaslarda bulunan glikoz, kan şekerini yükseltmede kullanılmaz. (kana verilmez)
 
 
 
 
 



 
 
 
###########################################################################################

 






















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats