Ana Sayfa





biyodoc.com
 
POPULASYONLAR

 
 
*Populasyonlar:
 
Belli bir bölgede yaşayan, aynı türe ait bireylerin oluşturduğu topluluğa populasyon denir.
 
Örnek: Karadenizdeki hamsi balıkları, Sivastaki kangal köpekleri…
 

 
*Populasyonların özellikleri:
 
 
→Populasyonların; yoğunluk, büyüklük, rekabet ve av-avcı ilişkisi olmak üzere dört temel özelliği vardır.
 

 
 
 
**Populasyon yoğunluğu:
 
Birim alan ya da hacimde yaşayan birey sayısına populasyon yoğunluğu denir.
 
Birey sayısı artan populasyonlarda çevre direnci de artar.
Bu nedenle belli bir süre sonra populasyon ya dengelenir ya da birey sayısı azalmaya başlar.
Bir populasyonun alabileceği maksimum birey sayısına taşıma kapasitesi denir.
 
 
 
 
 
Çevre direnci:
  
 
Bir populasyonun büyüme ve gelişmesini engellen, her türlü olumsuz faktöre çevre direnci denir.
 
 
 
 
 
Populasyon dağılımı:
 
Bir populasyonun bireylerinin, yaşama alanı içindeki yerleşim biçimine populasyon dağılımı denir.
 
Populasyon dağılımı; düzenli, kümeli ve rastgele dağılım olmak üzere 3 farklı şekilde olabilir.
 
 
 
 
 
**Populasyonun büyüklüğü:
 
Bir populasyonun toplam birey sayısına populasyon büyüklüğü denir.
 
Bir populasyonun büyüklüğündeki değişme; doğum, ölüm ve göçlerin oranları belirlenerek hesaplanabilir.
 
 
 
A + C > B + D ise populasyon büyür.
A + C < B + D ise populasyon küçülür.
A + C = B + D ise populasyon dengededir.
 
 
 
Populasyon büyüme hızı ve birey sayısı grafikleri:

 
 
 
 
 
***Populasyonların büyüme eğrileri:
 
Populasyonlarda daha çok; S (Sigmoid) ve J büyüme eğrisi olmak üzere iki farklı büyüme eğrisi görülür. 
 
 
 
►S büyüme eğrisi (sigmoid):
 
→S büyüme eğrisi daha çok bitki ve hayvan populasyonlarında görülür.
 
Bu büyüme eğrisinde; pozitif artış, logaritmik artış, negatif artış ve denge evresi olmak üzere 4 temel evre görülür.



 
 
I. evreye  pozitif artış evresi denir. Bu evrede büyüme yavaş olur. (2, 4, 6, 8)
 
II. evreye  logaritmik artış evresi denir. Bu evrede büyüme çok hızlı olur. (8, 16, 32, 64)
 
III. evreye negatif artış evresi denir. Bu evrede büyüme hızı düşer. (64, 100, 120, 125)
 
IV. evreye denge evresi denir. Bu evrede büyüme olmaz. (125, 125, 125, 125)

 
 
 

J büyüme eğrisi:
 
J büyüme eğrisi daha çok bakterilerde, sineklerde ve kelebeklerde görülür.
 

 
Bu büyüme eğrisinin başlangıcında birey sayısı çok hızlı bir şekilde artar.
Belli bir süre sonra birey sayısı hızla düşer.
Denge evresi görülmez.
 
 
 

***Populasyondaki yaş grupları:
 
→Bir populasyonda; genç, ergin ve yaşlı olmak üzere 3 farklı yaş grubu bulunur.
 
 
►Genç bireyler:üreme öncesindeki bireylerdir.
 
Ergin bireyler:üreme dönemindeki bireylerdir.
 
Yaşlı bireyler: üreme sonrasındaki bireylerdir.
 
 
Bir populasyonda bulunan genç, ergin ve yaşlı bireylerin oranlarını bilirsek; o populasyonun yaş piramitlerini oluşturabiliriz.
Yaş piramitleri, bize bir populasyonun gelecekteki durumu hakkında bilgi verir.
 
 
 
 
 
**Rekabet:
 
→İki canlının birbirleriye yarışmasına rekabet denir.
Rekabet tür içinde ve türler arasında görülebilir.
 

 
Bireyler birbirleriyle; yaşama alanı, besin, liderlik, eş seçimi... gibi faktörler için rekabet ederler.
Rekabeti kazanan bireyler hayatta kalırken, kaybedenler ise elenir ya da göç eder.
 

 


**Av- avcı ilişkisi:
 
Canlılar arasında, bir canlının diğer bir canlıyı besin olarak kullanması sonucu oluşan beslenme ilişkisine
av- avcı ilişkisi denir.
 
 
 
Populasyonlarda av ve avcı arasında bir denge vardır.
 
 
 
 
 
*Populasyon büyüklüğü ile ilgili hipotezler:
 
 
**Maltus hipotezi:
 
Bir populasyonun büyüklüğünü dış kuvvetler belirler.
 
Dış kuvvetler: Besin miktarı, göç, salgın hastalık, avcı hayvan, rekabet, iklim...
 
 

**Wynne-Edward hipotezi:
 
Bir populasyonun büyüklüğünü iç kuvvetler belirler.
 
İç kuvvetler: İçgüdüler, doğum kontrolü, sosyal davranışlar...
 
 
 
 
 



 
 
 
###########################################################################################

 






















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats