Ana Sayfa





biyodoc.com
 
MADDE DÖNGÜLERİ

 
 
*Madde döngüleri : 
 
Canlılar için en önemli olan madde döngüleri; karbon, su, oksijen, fosfor ve azot döngüleridir.
 
 
 
**Karbon döngüsü:
 
 
 


 
→Yanardağlardan ve volkanik faaliyetler sonucunda açığa çıkan karbondioksit gazı (CO2atmosferde birikir.
→Atmosferde bulunan CO2 üreticiler tarafından alınarak, organik besin sentezinde kullanılır.
 
→Üreticilerin otçul canlılar tarafından yenmesi sonucunda, karbon bir canlıdan diğer bir canlıya aktarılır.
→Besin zincirindeki canlılar, organik besinleri solunum ile parçaladığında CO2 gazı açığa çıkar.
→Böylece CO2 gazı tekrar atmosfere geri döner.
 
→Eğer canlıların organik atıkları ve ölü bedenleri, yüksek basınç ve sıcaklığa maruz kalırsa; çürüme gerçekleşmez.
Bunun sonucunda fosilleşme gerçekleşir.
 
→Fosilleşme sonucunda; kireç taşları ve petrol, kömür, doğalgaz gibi fosil yakıtlar oluşur.
→Aynı zamanda denizlerde yaşayan kabuklu canlıların, kabuklarının deniz tabanında birikmesi sonucunda kireç taşları
    oluşur.
 
 
Kireç taşlarının su ile temas etmesi sonucu açığa çıkan CO2 atmosfere verilir.
Aynı zamanda kireç taşlarının volkanik faaliyetler ile yakılması sonucunda CO2 gazı açığa çıkar.
 
→Fosil yakıtların insanlar tarafından yakılması sonucunda, açığa çıkan CO2 tekrar atmosfere geri döner.
 


 
**Su döngüsü:
 
→Su döngüsü; kısa ve uzun döngü olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleşir.

 
 
 
 
***Suyun kısa döngüsü:
 
→Yeryüzünde bulunan su molekülleri, ısı alarak buharlaşır ve atmosfere gider.
→Zamanla atmosferin soğumasıyla, su buharı yoğunlaşır ve su moleküleri yağışlar ile tekrar yeryüzüne geri döner.
 
 
 
***Suyun uzun döngüsü:
 
→Yeryüzü ve yeraltında bulunan su, üretici canlılar tarafından alınarak; organik besin sentezinde kullanır.
Üreticilerin otçul canlılar tarafından yenmesi sonucunda, su bir canlıdan diğer bir canlıya aktarılır.
 
→Besin zincirindeki canlılar, besinleri oksijenli solunum ile parçaladığında su açığa çıkar.
→Açığa çıkan suyun bir kısmı, terleme ve solunum ile atmosfere verilirken; bir kısmı da boşaltım olayı ile tekrar
    doğaya verilir.
 

 
 
 
**Oksijen döngüsü:
 
 
 
 
→Üretici canlıların fotosentez yapması sonucunda, açığa çıkardıkları oksijen gazı (O2) atmosfere verilir.
→Besin zincirindeki canlılar, besinleri oksijenli solunum ile yakmak için atmosferdeki oksijeni kullanır.
 
Aynı zamanda orman yangınları ve fosil yakıtların yakılması sırasında atmosferdeki oksijen kullanılır.
 
 
 
 
**Fosfor döngüsü:
 
 
 
 
→Fosfor atmosferde bulunmaz.
Fosfor döngüsü kara ile deniz arasında gerçekleşir.
 
Fosfatlı kayaçların aşınması sonucu açığa çıkan fosfor, toprağa ve suya karışır.
→Fosfor, kara ve denizlerde bulunan üreticiler tarafından alınır ve DNA, RNA ve ATP sentezinde kullanılır.
Üreticilerin otçul canlılar tarafından yenmesi sonucunda, fosfor bir canlıdan diğer bir canlıya aktarılır.
 
→Sel, akarsular ve besin zincirindeki canlıların etkisiyle, karalarda bulunan fosfor denizlere dökülür.
→Denizlerdeki fosforun karaya geri dönmesi; besin zinciri ve su taşkınları ile olur.
 
 
 
 
 



 
 
###########################################################################################





















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats