Ana Sayfa





biyodoc.com
 

CANLILAR ARASINDAKİ BESLENME İLİŞKİLERİ

  

 
 
*Canlılar arasındaki beslenme ilişkileri:
 

  
 
 
Canlılar beslenmelerine göre; ototrof, heterotrof ve hem ototrof hem heterotrof olmak üzere 3 gruba ayrılır.
 
 
 
**Ototrof canlılar (üreticiler):
 
→Kendi besinlerini kendileri sentezlerler.
İnorganik maddelerden organik besin üretirler.
 
Ototrof canlılar; foto ototrof ve kemo ototrof olmak üzere iki  gruba ayrılır.
 
 
 
***Foto ototrof:
 
Fotosentez yapan canlılardır.
Yeşil bitkiler, bazı bakteriler, mavi-yeşil algler, algler (su yosunları) bu gruba girer.
 
Bu canlılar ışık enerjisini kullanarak, inorganik maddelerden organik besin sentezlerler.
 
 
 
 
 
 
***Kemo ototrof:
 
Kemosentez yapan canlılardır.
Bazı bakteriler bu gruba girer. (nitrit, nitrat, demir, kükürt bakterileri...)
 
Bu canlılar inorganik maddelerin kimyasal bağ enerjisini kullanarak, inorganik maddelerden organik besin sentezlerler.
 
 


 

**Heterotrof canlılar (tüketiciler):
 
Hazır besin kullanan canlılardır.
 
Heterotrof canlılar; holozoik, simbiyoz ve saprofit olmak üzere üç gruba ayrılır.
 
 
 
***Holozoik:
 
→Besinlerini büyük katı parçalar halinde tüketen canlılardır.
Hücre dışı sindirim yaparlar.
 
Holozoik canlılar; herbivor, karnivor ve omnivor olmak üzere üç gruba ayrılır.
 
 
►Herbivor (otçullar):
 
Bitkisel besinlerle beslenirler.
Koyun, keçi, at, eşek, sığır, deve, lama, antilop, ceylan, çekirge, sincap, zürafa... örnek olarak verilebilir.
 
 
 
Karnivor (etçiller):
 
Hayvansal besinlerle beslenirler.
Aslan, kaplan, sırtlan, kartal, yılan, kurbağa, timsah, leopar, kurt, çakal, köpek balığı… örnek olarak verilebilir.
 
 
 
Omnivor (hem etçil-hem otçul):
 
→Hem bitkisel hem de hayvansal besinlerle beslenirler.
İnsan, maymun, ayı, fare… örnek olarak verilebilir.
 

 
***Simbiyoz (ortak yaşam):
 
Farklı türden iki canlının, birlikte yaşamasına simbiyoz yaşam denir.
 
Simbiyoz;  mutaalizm, kommensalizm, protokooperasyon ve parazitler  olmak üzere dört gruba ayrılır.
 
 
Mutalizm (+ +):
 
Zorunlu ortak yaşamdır.
Bu birliktelikten her iki canlı da yarar görür.
Ayrıldıklarında ise her ikisi de zarar görür.
 
 
 Örnek:
 
Termit karıncaları ile selülozu sindiren tek hücreli kamçılı canlılar.
Baklagiller ile havanın azotunu bağlayan Rhizobium bakterileri.
Otçul memeliler ile selüloz sindiren bakteriler.
Çam ağacı ile mikorhiza mantarı
Alg ve mantar (liken birliği)
 
 
 
 
 
 
 
Kommensalizm (+ 0):
 
→Bu birliktelikte tek taraflı yarar görülür.
Diğer canlı ise ne yarar ne de zarar görür.
 
 
Örnek:
 
→Köpek balıkları ile onlara yapışarak yaşayan vantuzlu balıklar.
 
 
 
 
→Vantuzlu balıklar bu birliktelikten yarar görür.
Köpek balığı ise ne yarar ne de zarar görür.
 

  

Protokooperasyon (+ +):
 
Zorunlu olmayan ortak yaşamdır.
→Buna gevşek mutaalizm de denir.
Bu birliktelikten her iki canlı da yarar görür.
Ayrıldıklarında ise her iki canlı da ciddi bir zarar görmez.
 
 
 Örnek:
 
Timsah ve kürdan kuşu
 
Kürdan kuşu timsahın ağzına konar ve timsahın dişleri arasında kalan besin parçalarını yer.
Kürdan kuşu timsahtan besin temin ederken; timsah ta dişlerini temizletmiş olur.
 
 
 
Parazit beslenme (+ -):
 
→Bu birliktelikten canlılardan biri yarar görürken; diğeri ise zarar görür.
Parazit beslenmede yarar göre canlıya parazit, zarar gören canlıya ise  konak denir.
 
 
 
 
Parazit beslenme; yarı parazit ve tam parazit bitkiler ile dış parazit ve iç parazit hayvanlar olmak üzere 4 gruba ayrılır.
 
 
Yarı parazit bitkiler:
 
Ökse otu örnek olarak verilebilir.
 
Bu bitkinin kökleri gelişmediğinden, toprakta tek başına yaşayamaz.
Ökse otunun emeçleri (sömürge kök) gelişmiştir.
Bu bitki başka bitkiler üzerinde yaşar ve üzerinde yaşadığı bitkinin odun borularından su ve mineral alır.
Organik besin almaz.
→Ökse otunun klorofili bulunur.
Fotosentez yaparak kendi besinini kendisi üretir.
 
 
  
Tam parazit bitkiler:
 
Canavar otu, cin saçı ve küsküt otu örnek olarak verilebilir.
 
→Bu bitkilerde klorofil yoktur.
Bu bitkiler üzerinde yaşadıkları bitkinin hem odun borularından su ve mineral; hem de soymuk borularından
organik besin alırlar.
 
 
 
Dış parazit hayvanlar: 
 
Bit, kene, uyuz ve sülük örnek olarak verilebilir.
 
→Bu canlılar, diğer hayvanların vücutlarının dış kısmında yaşar.
Dış parazitlerin; hareket yetenekleri, duyu organları, sindirim enzimleri ve üreme yetenekleri gelişmiştir.
 
 
 
İç parazit hayvanlar:
 
Tenyalar, karaciğer kelebekleri, bağırsak solucanı ve kıl kurdu örnek olarak verilebilir.
→Bu canlılar, diğer hayvanların vücutlarının iç kısmında yaşar.
 
→İç parazitlerin; hareket yetenekleri, duyu organları ve sindirim enzimleri gelişmemiştir.
Üreme yetenekleri ise çok gelişmiştir.
 
 
Not:
 
Bir parazit canlının en önemli özelliği, konağını öldürmeden uzun süre canlı tutabilmesidir.
 
 
 
 
 
 
 



 
 
 
###########################################################################################

 






















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats