ANA SAYFA

SARKOMERİN YAPISI VE
KASLARIN KASILMA MEKANİZMASI
 

 
 
Sarkomerin yapısı:




Sarkomer, iki Z çizgisi arasında bulunur.

Sarkomerin yapısında, kasın kasılmasında görev alan
aktin ve miyozin iplikleri bulunur.


İki aktin ipliği arasına H bandı denir.

Miyozin ipliğinin boyuna A bandı denir.

İki miyozin arasına I bandı denir.




I ve H bantları ışığı az kırdığından, açık renkli görünürler.
(izotrop bölge)


A bandı ise ışığı çok kırdığından koyu rekli görünür.
(anizotrop gölge)




Kasların kasılma mekanizması:

Kasların kasılma mekanizması Huxley hipotezi ile açıklanır.

Huxley hipotezi:




Kaslar kasıldığında, iki Z çizgisi birbirine yaklaşır.
(sarkomerin boyu kısalır)


H bandı kaybolur.

I bandı daralır.

A bandının boyu ise değişmez.


Not: Kaslar kasıldığında; kasın boyu kısalır, eni artar,
hacmi ise değişmez.




Kas kasılması sırasında enerjinin kullanım sırası:

1. Kas hücresi sitoplazmasında bulunan ATP’ ler kullanılır.

ATP  + H2-------->  ADP + P + Enerji


2. Kreatin~fosfat molekülünden ATP sentezlenir.

Kreatin~fosfat + ADP  -------> Kreatin  +  ATP


3. Oksijenli solunumla parçalanan glikozun ATP' si kullanılır.

Glikoz  + O2  ----------> CO2  + H2O + ATP


4. Çizgili kaslara yeteri kadar O2 gelmeğinde ise glikoz,
    laktik asit fermantasyonu ile parçalanır.


    Glikoz  + 2ATP -------->  2Laktik asit + 4ATP



Kaslar kasıldığında kas hücresinde gerçekleşen
değişmeler:


1. ATP azalır.

2. ADP ve P artar.

3. Kreatin~fosfat azalır.

4. Kreatin artar.

5. Glikoz ve O2 azalır.

6. CO2, H2O ve ısı artar.

7. Kas hücresinin pH'ı azalır.



Kas kasılmasının kimyasal fizyolojisi:






1. Motor nöronların akson uçlarından, asetilkolin hormonu salgılanır.

2. Kas hücresi zarı (sarkolemma) depolarize olur ve hücre içine
Na+ geçmeye başlar.


3. Sarkoplazmik retikulum (kasın endpolazmik retikulumu)
 Ca++ salgılamaya başlar.


4. Ca++  aktin ve miyozin iplikleri arasına yayılır.




5. ATPaz enzimi aktifleşir.

6. ATP hidrolize (parçalanır) olur.

ATP  +  H2O   ------------>  ADP  +  P + enerji
                         ATPaz


7. İki Z çizgisi birbirine yaklaşmaya başlar. (kas kasılır)





Not: Kaslar gevşerken de ATP kullanır.

Kaslar gevşerken, Ca++ sarkoplazmik retikuluma geri döner.




Kasın kasılmasında ya hep-ya hiç prensibi:

Bir kasın kasılabilmesi için verilmesi gereken minimum uyartı
şiddetine eşik değer denir.


Bir kasa, eşik değerin altında uyartı verilirse kas kasılmaz.

Kasa, eşik değerde veya üzerinde uyartı verilirse; kas
aynı şekilde kasılarak tepki verir.


Buna ya hep ya hiç prensibi denir.



Kas tonusu:

Bir kasa, hiç uyartı verilmezse bile kas hafif kasılı olarak kalır.

Buna kas tonusu denir.





Böylece kaslar, her an kasılmak için hazırda beklemiş olur.


Not: Çizgili kasların tonusu orta beyin tarafından kontrol edilir.

Baygınlık durumunda çizgili kaslarda kas tonusu görülmez.




Kasın kasılma evreleri:

Kasın kasılması; gizli, kasılma ve gevşeme evresi olmak üzere
3 evrede gerçekleşir.






I. Gizli evre (latend): Kasa uyartının verilmesinden kasılmanın
başlamasına kadar geçen süredir.



II. Kasılma evresi: Bu evrede kas kasılır.
(iki Z çizgisi birbirine yaklaşır)



III. Gevşeme evresi: Bu evrede kas gevşer.
(iki Z çizgisi birbirinden uzaklaşır)



Hız I  >  II  > III

Süre: III > II > I



Fizyolojik tetanoz (kramp olayı): Bir kasa, artan frekanslarda uyartı
verilirse, kas kasılır ama yeteri kadar gevşeyemez.





Belli bir süre sonra kas, kasılı olarak kalır.

Bu olaya fizyolojik tetanoz denir.



Antagonist kaslar: Birbirine zıt olarak çalışan kaslardır.

Bu kaslardan biri kasılırken, diğeri ise gevşer.

Örnek: Kol kasları, bacak kasları...



Sinerjist kaslar: Birlikte kasılan kaslardır.

Örnek: Karın kasları, sırt kasları, düz kaslar...


 
   
 






















web stats