ANA SAYFA


LİPİDLER (YAĞLAR)
 
 
   
***Lipidler:
 
Yapılarında; karbon, hidrojen ve oksijen atomları bulunur.
Bazı lipidlerde bunların yanında; azot, kükürt ve fosfor bulunabilir.
Suda çözünmezler.
Eter, aseton, kloroform ve benzen gibi organik çözücülerde çözünürler.
Sindirilmeden hücre zarından geçemezler. (steroidler hariç)
 
 
Lipidler; bileşik lipidler, steroidler, nötr yağlar ve mumlar olmak üzere 4 kısımda incelenir.
 
 
 

►Bileşik lipidler:
 
Yağ asitlerinin diğer bileşiklerle yaptığı tepkimeler sonucu oluşurlar.
→Bileşik lipidlere; fosfolipid , glikolipid ve lipoprotein örnek olarak verilebilir.
Bunlar hücre zarının yapısına katılır.
 
 
Fosfolipid:
 
 →Fosfolipidin yapısında; 2 yağ asidi, 1 gliserol, 1 fosfat ve 1 kolin adı verilen azotlu bir bileşik bulunur.


 
 
Not:
 
Glikolipidlerde gliserol bulunmaz.
 



►Steroidler:
 
Yağ asidi benzeri bir moleküle sahip olan lipidlerdir.
Yapılarında gliserol bulunmaz.
 
Kolesterol, D vitamini, safra tuzları ve bazı hormonlar (aldosteron, kortizol, östrojen, progesteron ve testosteron) örnek olarak verilebilir.
 
 
Kolesterol:
 
 
 
→Kolesterol, hayvanların kan plazmasında ve hücre zarında bulunur.
→Hücre zarının sağlamlığını arttırır.
Aynı zamanda h
ayvanlar kolesterolü kullanarak; D vitamini, safra tuzları ve steroit hormonları üretir.
 
 
Not:

Bitkilerde kolesterol bulunmaz.
 


 
 
►Nötral yağlar (trigliseritler):
 
→3Yağ asidi ve 1 Gliserolün birleşmesinden oluşurlar.
 
 
 
Sindirilmeden hücre zarından geçemezler.
Yapılarında ESTER bağı bulunur.
 
          Ester bağı sayısı = H2O sayısı
                                                                 
 
Nötral yağlar, doymuş ve doymamış yağlar olmak üzere iki gruba ayrılır.
 
 
 

►►Doymuş yağlar:
 
→Yapılarındaki yağ asitleri hidrojene doymuştur.
 
Örnek: Bütirik asit, laurik asit, palmitik asit, stearik asit...
 
 
 
 
Karbon atomları arasında tekli bağlar bulunur.
Katı yağlardır.
Hayvanlarda bulunur.
 
 
 
►►Doymamış yağlar:
 
→Yapılarındaki yağ asitleri hidrojene doymamıştır.
 
Örnek: Oleik asit, linoleik asit, linolenik asit, arahidonik asit...

 
 
Karbon atomları arasında çiftli bağlar bulunur.
Sıvı yağlardır.
Bitkilerde bulunur.
  
 
Not:
 
Doymamış yağların, yapay olarak hidrojenle doyurulması sonucunda; margarinler elde edilir.
 
→Hayvanların üretemeyip te dışardan aldıkları yağ asitlerine, esansiyel (temel) yağ asitleri denir.
 
Örnek: Linoleik asit, linolenik asit, arahidonik asit (araşidonik asit)
 
 
 
Yağların görevleri:
 
→Canlıların yedek enerji deposudur.
Enerji verici ve yapıcı-onarıcı olarak görev yaparlar.
Özkütleleri az olduğundan, kuşların uçmasını kolaylaştırır. (Kütlesine oranla yüksek enerji depolar)
 
→İç organlara mekanik desteklik sağlar.
→İç organları darbelere karşı korur.
→Soğuk yerlerde yaşayan hayvanlarda ısı kaybını azaltır.
 
Oksijenle yakıldıklarında, bol miktarda metabolik su açığa çıkar. Kış uykusuna yatan hayvanların,
çölde yaşayan hayvanların ve göçmen kuşların su ihtiyacını karşılar.
 



►Mumlar:

 
→Yapılarında gliserolden daha büyük alkoller bulunur.
Bitki ve hayvanlarda bulunurlar.
 
Bitkilerdekoruyucu ve su kaybını azaltıcı olarak görev yaparlar.

Hayvanlarda, vücut ısısının korunmasında ve ısı kaybının azaltılmasında görev yaparlar.
→Aynı zamanda arılar, bal mumu ile yuvalarını yapar.
 
  
 
Örnek: Arı mumu (bal mumu), lanolin (yün yağı), karnauba mumu (bitkisel)
 
 
 
 
 



 
 



###########################################################################################
 





















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats