Ana Sayfa





biyodoc.com
 
NÜKLEOTİDİN YAPISI VE NÜKLEİK ASİT SENTEZİ
 
 
 
 
Nükleotidin yapısı:
 
Nükleotid; azotlu organik baz, pentoz şeker ve fosforik asit olmak üzere 3 kısımdan oluşmuştur.
  



Azotlu organik baz:  
 
→Azotlu organik baz; pürin ve primidin olmak üzere iki gruba ayrılır.
 
 


►►Pürin:
 
→Molekül yapısı çift halkalıdır.
Adenin ve guanin bazları bu gruba girer.
 
 



►►Primidin:
 
→Molekül yapısı tek halkalıdır.
Sitozin, timin ve urasil bazları bu gruba girer.
 
 
 
 
Not:
 
Adenin, guanin, sitozin ve timin bazları DNA' da bulunur.
 
Adenin, guanin, sitozin ve urasil bazları RNA' da bulunur.





Pentoz şeker:
 
→Yapısında 5 karbon atomu bulunur.
 
→Pentoz şeker; riboz ve deoksiriboz olmak üzere iki gruba ayrılır.
 
 
 
→Riboz şeker, RNA molekülünün yapısında bulunur.
 
→Deoksiriboz şeker, DNA molekülünün yapısında bulunur.
 

 
 
Fosforik asit (Fosfat, H3PO4):
 
İnorganik yapılı olduğundan canlılar tarafından sentezlenemez.
Dışarıdan hazır olarak alınır.
 
 
 
 
Nükleotid sentezi:
 
→Öncelikle; baz ve şeker bağlanarak, nükleozit adı verilen molekülü oluşturur.
Baz ile şeker arasında glikozit bağı kurulur.
 
 
 
 
 
→Daha sonra; nükleozit molekülüne fosfat molekülü bağlanarak nükleotid sentezlenir.
Şeker ile fosfat arasında ester bağı kurulur.
 
 

 
 
 
→         Baz  +  şeker  + fosfat  --------------> Nükleotid + 2H2O
 
 
→    Nükleotid sayısı = Azotlu baz sayısı Pentoz şeker sayısı = Fosfat sayısı

 
Nükleotidler taşıdıkları şeker çeşidine göre adlandırılır.
Nükleotid, deoksiriboz şekeri taşıyorsa; deoksiribonükleotid, riboz şekeri taşıyorsa; ribonükleotid olarak adlandırılır.
 
Örnek:
 
DNA ve RNA' nın yapısında adenin nükleotidi bulunur.
DNA' nın yapısında bulunan adenine: adenin deoksiribonükleotid adı verilir.
RNA' nın yapısında bulunan adenine: adenin ribonükleotid adı verilir.

 
Tüm canlılarda 8 çeşit nükleotid bulunur.

 
Örnek:
 
Deoksirionükleotidler: Adenin, guanin sitozin ve timin
Ribonükleotidler: Adenin, guanin, sitozin ve urasildir.

 
 
 
 
¤Nükleik asit sentezi:
 
Nükleotidler fosfodiester bağlarıyla bağlanarak, nükleik asitleri oluşturur.
Fosfodiester bağı; birinci nükleotidin şeker grubu ile ikinci nükleotidin fosfat grubu arasında kurulur.
 
 
 
 
→          n(Nükleotid) ------------> Nükleik asit + (n-1)H2  (tek zincir için)

→          n(Nükleotid) ------------> Nükleik asit + (n-2)H2O   (çift zincir için)
 
 
 
Örnek:

→          n(A + G + S + U) -----------> RNA + (n-1)H2
 
→          n(A + G + S + T) -----------> DNA + (n-1)H2  (tek zincirli DNA)
 
→          n(A + G + S + T) -----------> DNA + (n-2)H2  (çift zincirli DNA)
 
 
 
 
Nükleik asitlerin baz, şeker ve fosfat kullanılarak sentezlenmesi:
 
 
→         n(Baz + Şeker + Fosfat) -----------> Nükleik asit + (3n-1)H2 (Tek zincir için)
 
→         n(Baz + Şeker + Fosfat) -----------> Nükleik asit + (3n-2)H2O   (Çift zincir için)
 
 
 
Örnek:
 
→         n(Baz + Şeker + Fosfat) -----------> RNA + (3n-1)H2O  
 
→         n(Baz + Şeker + Fosfat)  -----------> DNA + (3n-1)H2O   (tek zincirli DNA)
 
→         n(Baz + Şeker + Fosfat)  -----------> DNA + (3n-2)H2  (çift zincirli DNA)
 
 
 
 
 



 
 
 
 
 
###########################################################################################
 





















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats