Ana Sayfa





biyodoc.com
 
BİTKİSEL HORMONLAR VE BİTKİLERDE HAREKET 
 
 
 
*Bitkisel hormonlar:
 
Genellikle salgılandıkları yerde etkili olmazlar.
Hedef dokuya taşınarak, orada etkili olurlar.
 
 
Bitkisel hormonlar; oksin, giberalin, sitokinin, absisik asit ve etilen olmak üzere 5 gruba ayrılır.
 
 
 
 
**Oksin hormonu:
 
→Bitkinin uç bölgelerinde sentezlenir ve köklere doğru taşınır.
Işıktan kaçma özelliği vardır.
 
 
Görevi:
 
→Bitkinin boyuna uzamasını sağlar.
→Tohum çimlenmesinde ve hücre farklılaşmasında görev alır.
→Bitkide yaprak oluşumu, çiçek açma va meyve oluşmasını sağlar.
→Yönelme (tropizma) hareketinin gerçekleşmesini sağlar.
→Stomaların açılmasında görev alır.
 
 
 
Not:
 
Oksin hormonu, fazla salgılanırsa; büyüme ve gelişme durur.
Az salgılanırsa; büyüme ve gelişme yavaşlar ve yapraklar dökülür.
 
 
 
**Giberalin hormonu:
 
→Bitkinin boyuna büyümesini sağlar.
→Tohumun çimlenmesini başlatır.
→Meyvenin büyümesini sağlar.
Çiçek açmada etkilidir.
 
 
 
 
**Sitokinin hormonu:
 
Bu hormon köklerde sentezlenir ve bitkinin diğer organlarına doğru taşınır.
 
 
Görevi:
 
→Tohum çimlenmesinde ve hücre faklılaşmasında görevlidir.
→Yaprakların geç yaşlanmasını sağlar.
→Bitkide tomurcukların gelişmesini, dal ve sürgünlerin oluşmasını saglar.
→Bu hormon etkisi ile kambiyum uyarılır ve bölünmeye başlar.
 


 
**Absisik asit hormonu:
 
→Bu hormon tohumun ve tomurcukların gelişmesini engeleyerek uyku durumunda (dormansi) kalmasını sağlar.
→Köklerdeki jeotropizma hareketinin gerçekleşmesini sağlar.
→Köklerin topraktan su almasını hızlandırır.
Yaprak dökümünde görev alır.
→Susuzlukta; bitkilerde gündüz stomaların kapanmasını sağlar.
 
 
 
 
**Etilen hormonu:
 
→Bu hormon gaz haldedir ve salgılandığı yerde etkilidir.
 
 
Görevi:
 
Yaprak dökülmesini sağlar.
Meyvenin olgunlaşmasını sağlar.  (nişastanın glikoza dönüşmesini sağlar)
 
 
 
*Bitkilerde hareket:  
 
Gelişmiş yapılı bitkilerde aktif hareket görülmez.
Bitkiler pasif olarak hareket eder.
 
Karayosunu ve eğrelti otları gibi basit yapılı bitkilerin, üreme hücreleri aktif olarak hareket eder.
 
 
Bitkilerde hareket; yer değiştirme ve durum değiştirme hareketi olmak üzere iki gruba ayrılır.
 
 
 
 
**Yer değiştirme (taksis):
 
→Karayosunu ve eğrelti otları gibi basit yapılı bitkilerin üreme hücrelerinde görülür.
 
Bu hareket aynı zamanda; amip, öglena ve paramesyum gibi bazı tek hücreli canlılarda da görülür.
 
 
 
 
 
Taksis hareketleri aynı zamanda; uyaranın türüne göre adlandırılır.
 
 
 
Örnek:
 
→Karayosunu spermi, yumurtanın salgıladığı kimyasal maddeleri takip ederek; ona doğru hareket eder.
 
    Bu harekete: Pozitif (+) kemo taksi denir.
 
 
Öglena ışığa doğru hareket eder.
 
    Bu harekete: Pozitif (+) foto taksi denir.
 
 
Oksijensiz solunum yapan bakteriler, oksijenin bulunduğu ortamdan uzaklaşır.
 
    Bu harekete: Negatif (-) aero taksi denir.
 
 
 
 
**Durum değiştirme hareketi : 
 
Durum değiştirme hareketi; yönelim ve ırganım olmak üzere iki gruba ayrılır.
 
 
 
***Yönelim hareketi (tropizma):
 
→Bu hareket oksin hormonunun etkisi ile gerçekleşir.
 
Oksin hormonu çeşitli faktörlerin etkisi ile asimetrik olarak dağılır.
→Oksinin daha fazla biriktiği yerde, mitoz bölünmeler daha hızlı gerçekleşir.
 
Bunun sonucunda bitkide asimetrik büyüme gerçekleşir.
Asimetrik büyüme, bitkinin yönelmesini sağlar.
 
 
 
 
 
Örnek:
 
→Bir saksı bitkisini yan yatırdığımızda; kök yerçekimine doğru büyür. 
 
    Kökün hareketi: Pozitif (+) jeotropizma
 
 
 
 
Gövde ise yerçekiminin tersi yönünde büyür.
 
    Gövdenin hareketi: Negatif (-) jeotropizma
 
 
 
 
***Irganım hareketi (nasti):  
  
Nasti hareketinde uyartı yönü önemli değildir.
 
Turgor basıncının etkisiyle gerçekleşir.
Pozitif ve negatif olayı görülmez.
 
 
Örnek:
 
→Küstüm otunun yapraklarına dokunulduğunda, yapraklar aşağı doğru sarkar.
 
    Yaprakların hareketi: Sismonasti ya da Haptonasti 
 
 
→Lalelerin sıcakta çiçek açması (Termonasti)
 
→Kaktüs bitkisinin gündüz çiçek açması (Fotonasti)
 
 
 
 



 
 
 
###########################################################################################





















 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats