Ana Sayfa



biyodoc.com

İLETİM VE KORUYUCU DOKU

 
***İletim doku:
 
Damarsız çiçeksiz bitkilerde iletim doku bulunmaz. (su yosunları, karayosunları, ciğer otları)
Bu bitkilerde madde taşınması; osmoz, difüzyon ve aktif taşıma ile sağlanır.
Geri kalan tüm bitkilerde, iletim doku bulunur.
 
 
İletim doku; odun ve soymuk boruları olmak üzere iki kısımdan oluşmuştur.
 
 
 
 
Odun boruları (ksilem):
 
→Kökten-yapraklara kadar uzanan, ince uzun borucuklar şeklindedir.
→Hücreler arası çeperler tamamen erimiştir.
 
 
 
Ölü hücrelerdir.
→Hücre çeperinde bol miktarda; selüloz, pektin ve lignin bulunur.
 
Odun borularının çapları geniş olanına trake, dar olanına ise trakeit denir.
 
 
Not:
 
Açık tohumlu bitkilerde trake bulunmaz.
 
 
 
Görevi:
 
Kökten yaprağa doğru, tek yönlü su ve mineral taşır. (inorganik madde)
Taşıma hızı yüksektir.
 
 
 
 
Soymuk borusu (floem):
 
→Hücreler arası çeper yer yer erimiştir.
Bu nedenle bunlara kalburlu borular da denir.
Bunların etrafında arkadaş hücreleri bulunur.
Bunlar soymuk borularına desteklik sağlar.
 
 
 
→Soymuk boruları canlı hücrelerden oluşmuştur.
Bunlar olgunlaştıklarında çekirdeklerini kaybederler.
Bunların hücre çeperinde selüloz ve pektin birikir.
 
 
Görevi:
 
Kök ile yaprak arasında çift yönlü organik madde taşır.
 
→Kökten-yapraklara doğru amino asit; yapraklardan-köklere doğru ise glikoz taşır.
Taşıma hızı yavaştır.
 
 
Not:
 
→Soymuk boruları, sonbaharda kalloz adı verilen bir maddenin birikmesi sonucunda tıkanır.
 
İlkbaharda ise genellikle kalloz maddesi erir ve soymuk boruları tekrar işlev kazanır.
 
 
 
İletim demetleri çeşitleri:
 
İletim demetleri; açık ve kapalı iletim demeti olmak üzere ikiye ayrılır.
 
 
 
 
Açık iletim demeti:
 
 
 
Kambiyum bulunur.
İletim demetleri düzenlidir.
Açık tohumlu ve çift çenekli bitkilerde bulunur.
 
 
 
Kapalı iletim demeti:
 
 
 
 
→Kambiyum bulunmaz.
İletim demetleri dağınık halde bulunur.
Tek çenekli bitkilerde bulunur.
 
 
 
 
***Koruyucu doku:
 
Bitkinin dış yüzeyini örten bir dokudur.
Bitkiyi dış etkenlerde korur.
 
 
Koruyucu doku; epidermis ve mantar doku olmak üzere gruba ayrılır.
 
 
 
 
Epidermis:
 
→Bitkinin dış yüzeyini örten, tek hücre tabakasından oluşmuş bir dokudur.
Canlı hücrelerden oluşmuştur.
Kloroplast taşımaz.
→Hücreler arasında boşluk bulunmaz.
 
 
Görevi:
 
→Bitkiyi dış etkenlerden korur.
Kütikula adı verilen mumsu bir madde salgılar.
→Farklılaşarak; stoma, tüy, hidatod ve emergensi oluşturur.
 
 
 
Kütikula:
 
→Epidermisin mumsu bir salgısıdır.
Çölde yaşayan bitkilerde kalın, nemli yerlerde yaşayan bitkilerde ise incedir.
 
Not:
 
Su içinde yaşayan bitkilerde kütikula tabakası ince ya da bulunmaz.
 
 
Görevi: Bitkinin su kaybını azaltır.
 
 
 
 
Stoma:
 
Açılıp-kapanma yeteneğine sahip canlı hücrelerden oluşmuştur.
Kloroplast taşır.
 
 
Görevi:
 
→Bitkilerde terleme ve gaz alış-verişinin gerçekleşmesini sağlar.
→Fotosentez yaparak besin üretir.
→Kurak havalarda kapanarak, bitkinin su kaybını azaltır.
 
 
Not:
 
Köklerde ve su içinde yaşayan bitkilerde stoma bulunmaz.
Kurak ortamda yaşayan bitkilerde, stoma sayısı az ve yaprağın alt yüzeğinde bulunur.
Sulak (nemli) yerlerde yaşayan bitkilerde, stoma sayısı çok ve daha çok yaprağın üst yüzeyinde bulunur.
 
 
 
 
►Tüyler: 
 
Canlı hücrelerden oluşmuşlardır.
 
 
Tüyler; emici, korunma, savunma, ve tırmanma tüyleri olmak üzere 4 gruba ayrılır.
 
 
 
 
Emici tüyler: 
 
Köklerde bulunur.
Su ve minerallerin bitkiye alınmasında görevlidir.
 
 
 
►Korunma tüyleri:
 
Bazı yaprakların ve meyvelerin üzerinde bulunur.
Bitkiyi dış etkenlerden ve güneş ışığının zararlı etkisinden korur.
Bitkinin su kaybını azaltır.
 
 
 
►Savunma tüyleri: 
 
→Bitkiyi hayvanlara karşı bitkiyi korur. (ısırgan otundaki tüyler) 
 
 
 
►Tırmanma tüyleri:
 
→Bitkinin tutunma ve tırmanmasında görev alır. (sarmaşık bitkisindeki tüyler)
 
 
 
►Hidatod (su savakları):
 
Odun borularından epidermis yüzeğine kadar uzanan borucuklardır.
Havanın neme doymuş olduğu zamanlarda, bitkideki fazla suyun damlama (gutasyon) ile dışarı atılmasını sağlar.
 
 
 
►Emergens:
 
→Epidermis ve destek dokudan oluşan bir yapıdır.
Bitkilerin oluşturduğu dikenler bu gruba girer.
Savunmada görevlidir.
 
 
 
►Mantar doku (periderm):
 
Çok yıllık odunsu bitkilerin kök ve gövdelerinde, bitki yaşlanınca epidermis parçalanır ve bunun yerini mantar doku alır.
→Mantar doku ölü hücrelerden oluşmuştur.
→Yapısında su geçirmeyen, suberin maddesi bulunur.
 
→Epidermiste bulunan stomaların yerini, mantar dokuda lentiseller alır.
 
 
Lentisel:
 
Cansız hücrelerden oluşmuştur.
→Sürekli açıktır.
Terleme ve gaz alış-verişininin gerçekleşmesini sağlar.
 
 
Not:
 
Köklerde ve yapraklarda lentisel bulunmaz.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
###########################################################################################

 
















































 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats