Ana Sayfa



biyodoc.com
8. SINIF SOY AĞAÇLARI
 
 
  
*Soy ağacı:
 
→Bireylerin atalarını, şekil ya da sembollerle gösteren tabloya soy ağacı denir.
 
 
 
 
 
Örnek 1: Aşağıdaki soy ağacında, mavi göz renkli birey taralı olarak verilmiştir.
 
 
             
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin genotipi kesin olarak belirlenemez?
 
                                                                                 (Kahverengi göz: baskın, mavi göz: çekinik)
 
 
 
Çözümü:
 
Taralı olarak verilen kız çocuğu, mavi gözlü olduğundan; aa genotipine sahiptir.
 
→Geri kalan bireyler ise kahverengi gözlü olduklarından; A genine sahiptirler.
 
 
 
→Kız çocuk; bu genlerden birini anneden, diğerini ise babadan aldığından; anne ve babanın genotipi: Aa’ dır.
 
ve 4 nolu bireylerin genotipi kesin olarak belirlenemez.
 
→Bunların genotipi: AA ya da Aa olabilir.
 
 
 
 
Örnek 2: Aşağıdaki soy ağacında, kısa boylu bireyler taralı olarak verilmiştir.
 
 
 
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin genotipi kesin olarak belirlenemez?
 
                                                                                             (Uzun boy: baskın, kısa boy: çekinik)
 
 
Çözümü:
 
Taralı olarak verilen bireyler, kısa boylu olduklarından; aa genotipine sahiptir.
 
→Geri kalan bireyler ise uzun boylu olduklarından; genine sahiptirler.
 
 
 
 
 
Kısa boylu bireyler, sahip oldukları iki çekinik genden (aa) bir tanesini yavrularına aktarırlar.
 
→Bu nedenle; 2, 3, 4, 5 ve 6 nolu bireyler: Aa genotiplidir.
 
1 nolu bireyin genotipi, kesin olarak belirlenemez.
 
→Bu bireyin genotipi: AA ya da Aa olabilir.
 
 
 
 
Örnek 3: Aşağıdaki soy ağacında, renk körü olan bireyler taralı olarak verilmiştir.
 
 
 
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin genotipi kesin olarak belirlenemez?
 
                                          (Renk körlüğü geni, X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınır)
 
 
Çözümü:
 
Taralı olarak verilen erkek bireyler, XrY genotipine sahiptir.
 
→Geri kalan bireyler ise sağlıklı olduklarından Xgenine sahiptirler.
 
 
 
 
→Baba X kromozomunu kız çocuğuna, Y kromozomunu ise erkek çocuğuna aktarır.
 
→Başka bir değişle; erkek çocuk X kromozomunu annesinden, Y kromozomunu ise babasından alır.
 
 
→Bu bilgiler dikkate alındığında, 5 nolu bireyin genotipi kesin olarak belirlenemez.
 
Bu bireyin genotipi; XR XR   ya da XR Xr olabilir.
 
 
 
 
Örnek 4: Aşağıdaki soy ağacında hemofili olan bireyler taralı  olarak verilmiştir.
 
 
 
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin fenotipi yanlış olarak verilmiştir?
 
                                            (Hemofili geni, X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınır)
 
 
 
Çözümü:
 
Taralı olarak verilen erkek bireyler: XhY, kız bireyler ise: XhXh  genotipine sahiptirler.
 
→Geri kalan bireyler ise sağlıklı olduklarından Xgenine sahiptirler.
 
 
 
 
 
→Baba X kromozomunu kız çocuğuna, kromozomunu ise erkek çocuğuna aktarır.
 
→Başka bir değişle; erkek çocuk X kromozomunu annesinden ve Y kromozomunu ise babasından alır.
 
 
→Bu bilgiler dikkate alındığında, 3 nolu bireyin fenotipi yanlış olarak verilmiştir.
 
→Bu birey hemofili hastası olduğundan; bu bireyin fenotipi soy ağacında taralı olarak verilmesi gerekirdi.
 
 
 
 
 
Örnek 5: Aşağıdaki soy ağacında, fenotipinde bir özelliği gösteren bireyler taralı olarak verilmiştir.
 
 
Buna göre; soy ağacında taralı olarak verilen özellik aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri olabilir?
 
 
 
a) Vücut kromozomlarında (otozomal) baskın olarak taşınan bir karakter.
 
b) Vücut kromozomlarında çekinik olarak taşınan bir karakter.
 
c ) X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınan bir karakter.
 
 
 
Çözümü:
 
 
a)
 
→Vücut kromozomlarında, baskın olarak taşınan bir karakter olamaz.
 
 
 
 
→Çünkü bu karakter baskın olsaydı; anne ve babanın fenotipinin çekinik olması gerekirdi.
 
Çekinik fenotipli bir anne ve babanın, baskın fenotipe sahip olan bir çocukları olamaz.
 
 
 
b)
 
→Vücut kromozomlarında taşınan çekinik bir karakter olabilir.
 
 
 
→Böyle bir durumda, anne ve baba heterozigot baskın karakterli olur.
 
 
 
c)
 
X kromozomu üzerinde taşınan çekinik bir karakter olamaz.
 
 
 
 
→Kız çocukta bu karakter görülseydi, babasında da aynı karakterin görülmesi gerekirdi.
 
→Çünkü kız çocuğu, X kromozomlarından bir tanesini babasından alır.
 
 
 
 
Örnek 6:  Aşağıdaki soy ağacında bazı bireylerin, kan grubu fenotipleri verilmiştir.
 
                  Buna göre; soy ağacındaki hangi bireylerin, 0 kan gruplu olma ihtimali yoktur?
 
 
 
 
Çözümü:
 
 
ve 2 nolu bireylerin anneleri A0,  babaları ise B0 kan gruplu olabilir.
 
 
 
→Böyle bir durumda; 1 ve 2 nolu bireylerin 0 kan gruplu olma ihtimalleri vardır.
 
ve nolu bireylerin, 0 kan gruplu olma ihtimalleri yoktur.
 
→Çünkü ve nolu bireylerin babaları, AB kan gruplu olduğundan dolayı; kendilerinde de A ya da B geni bulunmak
    zorundadır.
 
 
 
 
Örnek 7: Aşağıdaki soy ağacında, bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir.
 
 
 
 
Buna göre; soy ağacındaki hangi birey ya da bireylerin kan grubu genotipleri kesin olarak belirlenemez?
 
 
 
 
Çözümü:
 
 
 
11 nolu bireyin, kan grubu genotipi belirlenemez.  
 
→Bu bireyin genotipi; BB ya da BO olabilir.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
###########################################################################################
 
 
 

 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats