Ana Sayfa




biyodoc.com
 
KALITIM ÇAPRAZLAMA ÖRNEKLERİ 2


 

 

Örnek 1: Uzun boylu bir baba ile kısa boylu bir annenin, birinci çocukları uzun boylu doğmuştur.
                 Buna göre, bu ailenin ikinci çocukların da uzun boylu olma ihtimali kaçtır?


                                                       [ Uzun boyluluk geni baskın (U), kısa boyluluk çekinik (u) ]


Çözümü: 

Uzun boylu olan babanın genotipi:  UU veya Uu

Kısa boylu olan annenin genotipi: uu

Baba ile annenin genotipi, her iki olasılık için de ayrı ayrı çaprazlanır.




Babanın genotipi UU olduğunda, çocuğun uzun boylu olma ihtimali: 1

Babanın genotipi Uu olduğunda, çocuğun uzun boylu olma ihtimali: 
1/2

Doğacak ikinci çocuğun uzun boylu olma ihtimali: 
1/2(1 + 1/2) = 3/4




Örnek 2: Kan grubu bilinmeyen bir baba ile 0 kan gruplu annenin, birinci çocukları 0 kan gruplu doğmuştur.
                 Buna göre, bu ailenin ikinci çocukların da 0 kan gruplu olma ihtimali kaçtır?


                                                                       (A ve B kan grubu genleri eşbaskın, 0 kan grubu geni çekinik)

Çözümü: 

0 kan gruplu annenin genotipi: 00

Birinci çocuk 0 kan gruplu doğduğundan, babanın 3 farklı kan grubunda olma ihtimali vardır.




Baba ile annenin genotipi, her üç olasılık için de ayrı ayrı çaprazlanır.




Babanın genotipi A0 olduğunda, çocuğun 0 kan gruplu olma ihtimali: 1/2

Babanın genotipi B0 olduğunda, çocuğun 0 kan gruplu olma ihtimali: 1/2

Babanın genotipi 00 olduğunda, çocuğun 0 kan gruplu olma ihtimali: 1

Doğacak ikinci çocuğun 0 kan gruplu olma ihtimali: 
1/3(1/2 + 1/2 + 1) = 2/3



Örnek 3: AB kan gruplu bir baba ile kan grubu bilinmeyen bir annenin, birinci çocukları AB kan gruplu doğmuştur.
                 Buna göre, bu ailenin ikinci çocukların A kan gruplu olma ihtimali kaçtır?



Çözümü: 

AB kan gruplu babanın genotipi: AB

Birinci çocuk AB kan gruplu doğduğundan, annenin 5 farklı kan grubunda olma ihtimali vardır.




Baba ile annenin genotipi, her beş olasılık için de ayrı ayrı çaprazlanır.




Anne AB genotipli olduğunda, çocuğun A kan gruplu olma ihtimali: 1/4

Anne BB genotipli olduğunda, çocuğun A kan gruplu olma ihtimali: 0

Anne B0 genotipli olduğunda, çocuğun A kan gruplu olma ihtimali: 1/4

Anne A0 genotipli olduğunda, çocuğun A kan gruplu olma ihtimali: 
1/2

Anne AA genotipli olduğunda, çocuğun A kan gruplu olma ihtimali: 1/2

Doğacak ikinci çocuğun A kan gruplu olma ihtimali: 1/5(1/4 + 0 1/4 + 1/2 + 1/2) = 3/10





Örnek 4: Bir evli çiftin, evliliğinden doğabilecek olan 3 çocuktan; 2' sinin kız ve 1' inin erkek olma ihtimali kaçtır?



Çözümü: Bu tür soruların çözümünde binom açılımından yararlanılır.

Çocuk sayısı 3 olduğundan, 
pascal üçgeni üçüncü basamağa kadar oluşturulur.




Çocuğun kız olma ihtimaline a, erkek olma ihtimaline ise b diyelim.

(a+b)3 = a3 + 3a2+ 3ab2 + b3

Doğacak
 olan 3 çocuktan 2' sinin kız ve 1' inin erkek olma ihtimali: 3a2b' ye eşittir.

Bir çocuğun kız doğma ihtimali = a = 1/2

Bir çocuğun erkek doğma ihtimali = b = 1/2


Bu değerleri 3a2b denkleminde yerine yazarız.

3a2b = 3(1/2)1/2 3/8


 

Örnek 5: Heterozigot kahverengi gözlü bir anne ile heterozigot kahverengi gözlü bir babadan oluşabilecek
                 olan 4 çocuktan; 2' sinin kahverengi ve 2' sinin mavi gözlü olma ihtimali kaçtır?

                                                                 [ Kahverengi göz rengi baskın (K), mavi göz rengi çekinik (k) ]


Çözümü: 
Çocuk sayısı 4 olduğundan, pascal üçgeni dördüncü basamağa kadar oluşturulur.




Çocuğun kahverengi gözlü olma ihtimaline a, mavi gözlü olma ihtimaline ise diyelim.

(a+b)4 = a4 + 4a3b + 6a2b2 + 4ab3 + b4

Doğacak olan 4 çocuktan; ikisinin kahverengi ve ikisinin mavi gözlü olma ihtimali: 6a2b2' ye eşittir.


Daha sonra, anne ve baba arasındaki göz rengi karakteri çaprazlaması yapılır.

Anne heterozigot kahverengi gözlü: Kk

Baba heterozigot kahverengi gözlü: Kk




 Çocuğun uzun boylu olma ihtimali: a = 3/4

Çocuğun kısa boylu olma ihtimali: b = 1/4


Bu değerleri 6a2b2 denkleminde yerine yazarız.

6a2b2  6(3/4)2(1/4)54/256 = 27/128






Örnek 6: Heterozigot uzun boylu bir anne ile heterozigot uzun boylu bir babadan oluşabilecek olan 5 çocuktan;
                  3' ünün uzun ve 2' sinin kısa boylu olma ihtimali kaçtır?


                                                                              [ Uzun boyluluk geni baskın (U), kısa boyluluk çekinik (u) ]



Çözümü: Çocuk sayısı 5 olduğundan, pascal üçgeni beşinci basamağa kadar oluşturulur.



Çocuğun uzun boylu olma ihtimaline a, kısa boylu olma ihtimaline ise diyelim.


(a+b)5 = a5 + 5a4b + 10a3b2 + 10a2b3 + 5ab4 +  b5


Doğacak olan 5 çocuktan; üçünün uzun ve ikisinin kısa boylu olma ihtimali: 10a3b2' ye eşittir.



Daha sonra, anne ve baba arasındaki boy uzunluğu karakteri çaprazlaması yapılır.

Anne heterozigot uzun boylu: Uu

Baba heterozigot uzun boylu: Uu




Çocuğun uzun boylu olma ihtimali: a = 3/4

Çocuğun kısa boylu olma ihtimali: b =1/4

Bu değerleri 10a3b2 denkleminde yerine yazarız.

10a3b2  10(3/4)3(1/4)270/1024 = 135/512



 

 

 
 


 

 
 
 
##########################################################################################





 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats